MICHAEL DE JONG

Voor wie dacht dat Michael de Jong met het door Ierland geïnspireerde album Echo From The Mountain zijn magnum opus had gemaakt schudt de Amerikaans/Nederlandse singer-songwriter ter verrassing alweer een nieuwe troef uit zijn mouw. De songs van opvolger The Great Illusion klinken in al hun eenvoud wederom groots en meeslepend. "Ik wil ooit herinnerd worden als iemand die nooit uitverkoop heeft gehouden"

I made my song a coat
Covered with embroideries
Out of old mythologies
From heel to hroat;
But the fools caught It,
Wore it in the world’s eyes
As though they'd wrought it.
Song, let them take it
For there's more enterprise
In walking naked

Was getekend: William Butler Yeats.
Het gedicht A Coat te vinden in diens bundel Responsibilities and Other Poems is afgedrukt in het hoesje van The Great Illusion. De ideale introductie voor de twaalf nieuwe songs op het album meent Michael de Jong. Een album waarop hij als vanouds, louter gewapend met gitaar en hartverscheurende stem zijn ziel binnenstebuiten keert. Muziek die puur stilistisch gezien nauwelijks nog als blues valt te omschrijven, maar vanuit een andere invalshoek bekeken meer blues in zich heeft dan het gros van de twaalf maten herkauwende acts die tegenwoordig de dienst uitmaken. De sinds een jaar of vijftien in Dordrecht residerende artiest heeft de blues dan ook ruimschoots aan den lijve ondervonden en beschikt bovendien over de gave om zijn gevoelens en overpeinzingen op grootse wijze te verwoorden. De Jong is een poëet en een visionair die ook de grote thema's van het leven en de wereld om hem heen niet uit de weg gaat. Niet verwonderlijk dus dat hij zich verwant voelt met de maatschappelijk geëngageerde Ierse dichter en toneelschrijver. 'Het is natuurlijk de goden verzoeken omdat een gedicht vaak voor meerdere interpretaties ontvankelijk is, maar dit geeft een goed beeld van waar ik voor sta. Ik kan me niet voorstellen dat mensen mijn teksten niet begrijpen want ik spreek klare taal. Maar soms gaat men ermee op de loop en wordt wat ik maak een betekenis toegeschreven die ik er nooit ingelegd heb. As though they’d wrought it.  Met andere woorden: je wordt genaaid waar je bijstaat. Dat is me in die godvergeten muziekbusiness vaak genoeg gebeurd. Ik ben niet bang om mezelf helemaal bloot te geven. Wat voor reputatie ik bij sommigen nog geniet en hoeveel dingen ik ook in mijn leven verknald heb; ik ben altijd eerlijk en respectvol geweest tegenover mijn publiek. Als ik ooit het loodje leg wil ik herinnerd worden als een artiest die nooit uitverkoop heeft gehouden. En trek onder dat "nooit" maar een vette streep.'

Het verhaal van Michael de Jong mag bekend worden geacht. Zijn turbulente levensloop gedrenkt in drank, drugs, aanvaringen met het gezag, gemankeerde liefdesrelaties en worsteling met het kunstenaarschap is de afgelopen tien jaar in talloze interviews uitgebreid uit de doeken gedaan. Voor de goede orde nog één keer dan. In vogelvlucht. De Jong wordt tegen het eind van de tweede wereldoorlog geboren in Frankrijk als zoon van een Friese vader en een Baskische moeder en leeft korte tijd in Alkmaar om vervolgens aan de overkant van de oceaan op te groeien in Grand Rapids, Michigan. Vanwege zijn afkomst en het rare taaltje dat hij spreekt kan hij maar moeilijk aansluiting vinden met zijn leeftijdgenootjes en zoekt al gauw zijn heil in de muziek. Op zeer jonge leeftijd zegt hij het ouderlijk huis vaarwel en opteert voor een onzeker en avontuurlijk bestaan. Voortgedreven door een rusteloze ziel verblijft hij in Detroit, San Francisco en Los Angeles, de kost verdienend met musiceren en als dat niet lukt als dagloner. Hij speelt in de maffiabars van New Orleans en woont langere tijd op de Maagdeneilanden St. Croix, St. Thomas en Puerto Rico. In die periode wordt een indrukwekkende staat van dienst opgebouwd. Hij werkt o.a. met Roy Buchanan, John Lee Hooker, Albert King, Jerry Garcia, Boz Scaggs, Lowell George en maakt deel uit van de laatste line-up van Jimmy Reeds band. Ook neemt hij de door pokermaatje Nick Gravenites geproduceerde plaat All Night Long (1981) op met enkele vaste begeleiders van Steve Miller. Drank en drugs vormen dan al lang een onlosmakelijk onderdeel van zijn dagelijkse dieet. Als laatstgenoemde project opeen fiasco uitloopt besluit hij halverwege de jaren tachtig naar Europa te verkassen waar hij na enige omzwervingen in Denemarken tot twee jaar cel wordt veroordeeld wegens een geweldsdelict. Uiteindelijk belandt hij in Nederland en zet zijn wildemansleventje voort. Na de zoveelste overdosis besluit hij dat het toch onderhand wel eens tijd wordt om af te kicken wat hem na enkele, op z’n zachts gezegd minder succesvolle pogingen uiteindelijk lukt. Maar nauwelijks is de Jong clean en nuchter of hij krijgt te horen dat hij HIV-positief is en hepatitis C heeft. Ieder ander zou het bijltje er subiet bij neer gegooid hebben, maar de Jong is een taaie. Zijn productiviteit schiet als een speer de lucht in. Alsof de hellehond hem op de hielen zit begint hij liedjes uit te poepen. Het gevolg is dat hij inmiddels twaalf albums op zijn naam mag schrijven.

Vanaf die tijd laat het werk van de Jong een gestage ontwikkeling horen. Gaandeweg nemen zijn schaamteloos openhartig bezongen ervaringen aan de zelfkant van het bestaan steeds meer universele dimensies aan, waarbij enige relativering evenwel niet ontbreekt. Ook zijn toch al onorthodoxe gitaarstijl wordt steeds avontuurlijker. ‘Halverwege de jaren negentig kreeg ik een aanbod om het voorprogramma van Clannad te verzorgen. Nooit van gehoord. Toen ik hun dubbel-CD Lore thuis afspeelde schrok ik wel even. Wat een wereld van verschil. Tot dan toe had ik een heel agressieve speelstijl. De mensen van MOJO raadden me aan om gewoon wat minder ruige songs te spelen en mijn plectrum thuis te laten. Dat heb ik toen voor het eerst in mijn leven gedaan en er ging een nieuwe wereld voor me open. Met mijn vingers kan ik de snaren liefkozen. Ik realiseerde me dat deze manier van spelen veel meer mogelijkheden biedt. Tekst en melodie vloeien zo veel soepeler in elkaar over.  Ik zoek nu steeds meer naar aparte klankkleuren en stemmingen. En in de beperking toont zich de meester. Het gaat er niet om hoeveel je speelt, maar wat je weglaat. Joni Mitchell, Neil Young en ook Dylan waren daar sterk in. Je moet denken we hebben het hier over alleen maar een stem en een gitaar. Ik speel de laatste jaren niet meer in luidruchtige kroegen, maar heb voor MOJO al diverse theatertournees gedaan. Dan moet je van goede huize komen wil je de aandacht van het publiek een concert lang vasthouden. Het heeft ook veel te maken met de sound. Op het podium werk ik nu met veel betere geluidsmensen dan vroeger en veel van mijn CD’s zijn opgenomen of op z’n minst gemasterd en gemixt door Wil Hesen in de Farmsound Studio in Heelsum. Hem ben ik wat dat betreft veel dank verschuldigd.’

Na het in 2002 verschenen Last Chance Romance treedt de Jong lage tijd niet of nauwelijks in Nederland op. Reden is een zelfopgelegde retraite. Niet alleen vanwege zijn broze gezondheid, maar tevens om het hectische artiestenbestaan even te ontvluchten en zijn ongedurige geest tot bedaren te laten komen. Bijgevolg huurt hij een huisje in het Ierse kustplaatsje Foreglass. In zijn woonkamer te Dordrecht hangen een paar idyllische foto’s. Hij geeft begeesterd tekst en uitleg. ‘Hier zat ik elke dag wel een paar uur te kijken hoe het tij opkwam. En zie je dit bruggetje met die typische kleine trapjes? Dat was zelfs onzichtbaar vanaf de openbare weg. Ierland herbergt zoveel kleine geheimen. Als er een god bestaat dan leeft hij daar. Dit zou de hoesfoto worden voor een album met liedjes die ik er schreef. Maar toen wees mijn platenmaatschappij Munich 23, Rue Boyer, een live-plaat die ik eerder had opgenomen af en stortte het hele kaartenhuis in elkaar.’
Het label Corazong wordt bereid gevonden om de plaat alsnog uit te brengen, maar verspreidde vervolgens ook Imaginary Conversation, terwijl dat volgens de Jong helemaal niet de bedoeling was. ‘Die plaat was eigenlijk niet geschikt voor de reguliere markt en zou in gelimiteerde oplage als extraatje verkocht worden tijdens een theatertournee. Het betrof hier namelijk een drie jaar oude demo, bedoeld als voorstudie voor Last Chance Romance.’
Andermaal teleurgesteld brengt hij Echo From The Mountain in eigen beheer uit. De liedjes zijn geïnspireerd door Ierland; het fraaie natuurlandschap, de mensen, hun geschiedenis en het spirituele leven aldaar. Over het gedoe met de muziekbusiness praat hij nu laconiek. ‘Man, ik heb meer vrouwen gehad dan platenmaatschappijen, dus dat valt allemaal wel mee.’ Bovendien heeft de Jong inmiddels onderdak gevonden bij Music & Words waar hij zegt zich uitstekend thuis te voelen. ‘Dat zijn pas mensen naar mijn hart. Echte muziekliefhebbers. Ik vervul mijn taak en zij de hunne. That’s it. En dat doen ze uitstekend. Ik hoop dat onze samenwerking een lang leven beschoren is en ze me misschien in contact kunnen brengen met een paar goede jazzmuzikanten.Het is namelijk een langgekoesterde wens van me om ooit nog een album op te nemen met een jazzcombo.’

De Jong heeft meer dan eens overwogen om zich voorgoed uit de muziekwereld terug te trekken. Diep in zijn binnenste beseft hij echter heus wel dat dit nooit zal gebeuren. Telkens komen weer nieuwe liedjes vanuit het niets opborrelen. Het bloed kruipt nu eenmaal waar het niet gaan kan. Zou het in dit licht gezien mogelijk zijn dat er enige mate van berusting doorklinkt op The Great Illusion? ‘Ik zou het eerder omschrijven als realisme. Je moet de harde feiten onder ogen durven zien. Alles is vergankelijk, zelfs de meest ideale liefdesrelatie. Je kunt een penny opwrijven zodat hij een tijdje mooi glimt, maar na verloop van tijd zal hij altijd weer dof worden. Daar valt niet aan te ontsnappen. Anders had ik de CD wel The Great Escape genoemd. Ik hoop alleen dat hetgeen ik doe iets bij de mensen losmaakt. Ik heb niks meer te verliezen. Dit is mijn lot en daar heb ik me bij neer te leggen ook al valt me de eenzaamheid soms wel zwaar. Ik zit dagenlang alleen in mijn appartement en probeer te creëren. Hier tussen deze vier muren leef ik in mijn eigen wereld. Ik ben doodziek, heb geen minnares, geen kinderen, alleen een stel gitaren. Maar dit’, zegt hij wijzend op de stapel CD’s die voor ons op tafel ligt. ’Dit kan niemand me meer afnemen.’

Marcel Haerkens

MICHAEL DE JONG/ECHO FROM THE MOUNTAIN (MINK/BERTUS)
singer-songwriter

Voorafgaande aan zijn laatste theatertournee had Michael de Jong lange tijd niet of nauwelijks in Nederland opgetreden. Reden was een zelfopgelegde retraite. Niet alleen vanwege zijn broze gezondheid, maar tevens om het hectische artiestenbestaan even te ontvluchten en zijn ongedurige geest tot bedaren te laten komen. Bijgevolg huurde hij een huisje in het Ierse kustplaatsje Foreglass waar hij acht maanden lang verbleef. Het bloed kruipt echter waar het niet gaan kan en de muze sloeg onverwacht hard toe. De liedjes die hij in zijn tijdelijke toevluchtsoord op het groene eiland schreef zijn geïnspireerd door het fraaie natuurlandschap, de mensen die hij er ontmoette, hun geschiedenis en het spirituele leven aldaar. Eigenlijk zou dit materiaal op een later tijdstip met band in een studio ingeblikt worden. De live-opnames tijdens de laatste toer waar ze hun première voor het grote publiek beleefden zijn echter te mooi om in een achterkamertje stof te laten vergaren. In alle eenvoud met enkel die onorthodoxe open gitaarstemming en zijn hartverscheurende voordracht klinkt de Jong toch het meest intens. Een slimme zet. Deze nieuwe songcyclus behoort tot het beste wat tot nog toe uit zijn pen vloeide.

Marcel Haerkens

MICHAEL DE JONG/23, RUE BOYER (CORAZONG/COAST TO COAST)
singer/songwriter

Na het volgens de songschrijver zelf door velen verkeerd begrepen Last Chance Romance..., vond Michael de Jong dat de tijd rijp was om eens de balans op te maken van zijn artistieke output tot nog toe. Vandaar dat de overstap naar een nieuwe platenmaatschappij gemarkeerd wordt door een live-album met een aantal sleutelsongs uit zijn oeuvre, aangevuld met nieuw werk en een verrassende uitvoering van Dylans All Along The Watchtower. In de loop der jaren hebben de Jongs schaamteloos openhartig bezongen ervaringen aan de zelfkant van het bestaan steeds meer universele dimensies aangenomen, waarbij enige relativering evenwel niet ontbreekt. Luister wat dat betreft naar de hilarische geschiedenisles die hij geeft ter introductie van Private Interlude. Dit in Amsterdam, Utrecht, Haarlem en Parijs opgenomen album bevat een paar van de sterkste uitvoeringen van zijn liedjes. Enkel vertolkt met gitaar, stem en een hartverscheurende intensiteit. "Don't Let anybody ever take away that last little bit of faith.", fluistert hij in Somewhere Along The Way, verstild slotakkoord van 23, Rue Boyer. De schrijnende, maar ook hoopvolle synopsis van een bewogen leven en een nieuwe parel aan de kroon van deze uitzonderlijke artiest.

Marcel Haerkens

MICHAEL DE JONG/THE GREAT ILLUSION (MUSIC & WORDS)
singer-songwriter

Iedereen die dacht dat Michael de Jong met het door zijn ervaringen in Ierland geïnspireerde Echo From The Mountain zijn magnum opus had afgeleverd kan zijn borst nat maken. De getormenteerde Amerikaans/Nederlandse singer-songwriter schudt net zo makkelijk weer een nieuwe troefkaart uit zijn mouw. Op The Great Illusion keert hij als vanouds enkel bijgestaan door zijn buitenissige gitaarbehandeling en een hartverscheurende stem die graniet doet splijten zijn ziel binnenstebuiten en gaat ook de grote thema's van de wereld om hen heen niet uit de weg. Het werk van de in Dordrecht levende artiest valt nauwelijks nog als blues te omschrijven. Maar vanuit een andere invalshoek bekeken heeft de Jong meer blues in zijn donder dan het gros van de twaalf maten herkauwende bandjes die tegenwoordig in de scene de dienst uitmaken. Zijn confronterende teksten krijgen steeds meer een universeel karakter en als we dan al soms enige mate van berusting signaleren wordt dat het volgende moment alweer genadeloos onderuit gehaald. Wie durft het aan om in de spiegel te kijken die deze poëet en visionair ons voorhoudt? Geen tere zieltjes, laat dat duidelijk zijn.

Marcel Haerkens 

THEATERTOURNEE MICHAEL DE JONG

Michael de Jong is teleurgesteld dat platenmaatschappij Corazong uiteindelijk toch heeft besloten om Imaginary Conversation in oktober via de reguliere kanalen uit te geven. Volgens hem was de plaat bedoeld om in gelimiteerde oplage als extraatje te verkopen tijdens zijn komende theatertournee. Het betreft hier namelijk een drie jaar oude demo, bedoeld als voorstudie van Last Chance Romance dat twee jaar geleden verscheen. Dat doet overigens weinig af aan de kwaliteit. Met hartverscheurende intensiteit gaat de singer/songwriter van Nederlandse komaf als vanouds tot op het bot. Jan Donkers roemde het werkstuk destijds terecht als een bevroren moment in de tijd voor de ware Michael de Jong fan. We zijn inmiddels  echter alweer enige jaren verder en ook voor de Jong heeft de tijd niet stilgestaan. In Nederland heeft hij al een geruime periode niet of nauwelijks opgetreden. Een en ander heeft te maken met een verblijf van acht maanden in het Ierse kustplaatsje Foreglass waar hij een huisje huurde om, zijn broze gezondheid en het hectische artiestenbestaan indachtig, tot rust te komen. Tijdens zijn verblijf op het groene eiland schreef hij een nieuwe songcyclus die tot het beste behoort wat tot nog toe uit zijn pen vloeide. Daarvoor liet de muzikale globetrotter zich inspireren door het fraaie natuurlandschap, de mensen die hij er ontmoette, hun geschiedenis en vooral het spirituele leven aldaar. De liedjes zullen met band opgenomen worden voor een album dat als voorlopige werktitel Echos From The Mountain draagt. Wanneer en via welke firma de plaat gaat uitkomen is nog onbekend. Wel zal hij, naast ouder werk, deze nieuwe proeve van bekwaamheid in zijn geheel spelen tijdens zijn tweede MOJO-toer die deze maand van start gaat. De Jong: 'Mijn muziek is altijd een vehikel geweest om te reizen en te ontsnappen, maar nu ik weer terug ben in Nederland vond ik dat ik iets speciaal moest doen voor diegenen die mijn optredens gemist hebben. De liedjes van mijn nieuwe album zullen na de toer waarschijnlijk nooit meer in deze solo-akoestische uitvoering te horen zijn. Ik heb altijd een speciale band gehad met mijn publiek en de mensen die mijn concerten bezoeken zijn de meest trouwe fans, dus dat ben ik hun verschuldigd.'     
De Nederlandse theatertournee gaat in première op 2 oktober in Nighttown, Rotterdam en zal lopen tot eind deze maand. Check voor andere data onze agenda.

Marcel Haerkens

MICHAEL DE JONG/LAST CHANCE ROMANCE… (MUNICH)

Michael de Jong kennen we als een gedreven singer/songwriter die zijn ervaringen aan de zelfkant van het bestaan met schaamteloze openhartigheid en niet zelden op pijnlijk confronterende wijze bezingt. Last Chance Romance… zal voor de fans van het eerste uur dan ook een openbaring zijn. De Jong is verliefd en alle elf songs zijn gefixeerd op zijn nieuwe muze. Voor sommige artiesten betekent dat artistieke zelfmoord, zo niet voor de door de wol geverfde veteraan, die hier, minder metafysisch dan zijn vorige twee platen en zonder het cynisme dat we van hem gewend zijn geïnspireerder klinkt dan ooit tevoren.  Begeleidt door een Engelse band, die bij vlagen de sfeer van Van Morrison’s Astral Weeks weet op te roepen, legt hij andermaal zijn ziel op niets verhullende wijze bloot. Met de van hem bekende lyrische rijkdom verweeft hij moeiteloos het gelukzalige mysterie van de liefde met het besef  van de vergankelijkheid der dingen en het onontkoombare noodlot. Een euforisch moment, voor even gevangen in de tijd.  Na het monumentale Park Bench Serenade had niemand het meer voor mogelijk gehouden, maar hier overtreft de ontheemde songschrijver zichzelf. Last Chance Romance is zijn magnum opus.

Marcel Haerkens